Er is een notie van idealisme, die nog maar zelden ter sprake komt, en die de toekomst eenvoudigweg omschrijft als: ‘nog niet’:
Nog zijn de dingen voor verbetering vatbaar.
Nog is de mens niet waarlijk vrij.
De perfecte wereld is er nog niet...
Voor ontwerpers die in een modernistische traditie zijn opgeleid, is dit een probleem.
Een ontwerp is in het modernisme geen voorstel – het is een voorschrift;
Er lijkt een enorm spanningsveld te zijn ontstaan tussen twee essentiële noties van het modernistische ontwerperschap: die van de originaliteit van het ontwerp, en de reproduceerbaarheid van het product.
Tegenwoordig is de verhouding tussen originaliteit en reproduceerbaarheid, niet meer zo duidelijk vast te stellen. Langzamerhand wordt de idee dat ‘originaliteit’ een eigenschap is van een product problematisch.
Wat voor "individualiteit" wordt opgeroepen in een cultuur waar reclame en media voortdurend benadrukken dat jij het zelf mag zeggen, dat jij bepaalt wat jij leuk vindt, dat jij wel uitmaakt wie en wat jij wilt zijn? Express yourself! – maar dan wel met behulp van product X, Y en Z graag.
Steeds duidelijker wordt dat, voor zover er sprake kan zijn van originaliteit, die gezocht moet worden in de wereld der concepten, de wereld van het nog niet en niet in eerste plaats in de wereld der producten.
Vooral nu nieuwe combinaties van - deels nieuwe - media geheel nieuwe producten kunnen opleveren, is het belangrijk om als ontwerper een gedegen kennis te hebben van bestaande media en technologiën:
Het medium is een boodschap;
De boodschap
vormt het medium;
Het medium
masseert de boodschap, en andersom.
In dit perspectief zijn ontwerpers meer dan aankleders, decorateurs, of zelfs constructeurs van mededelingen – ze zijn redacteuren.
De redactionele kwaliteit van de ontwerper bepaalt of het ontwerp de ontvanger van de boodschap in staat stelt zinvolle verbanden te leggen met de informatiecultuur waarvan die boodschap hoe dan ook deel uitmaakt.
Een ontwerp is zelden meer een in zichzelf besloten, gerealiseerd product. Steeds vaker wordt het een voorstel, dat zijn eigenlijke vorm krijgt in de interactie met een publiek – ten goede of ten kwade.
In de ‘navigatie’ tussen brokken informatie kan een ontwerper een eigen stellingname projecteren.
Elk ontwerp is immers in essentie een kritiek op de context waarvoor het ontworpen is. Een goed ontwerp ‘activeert’ die contexten, door er een begrip, een commentaar, of een alternatief voor aan te bieden.
Ontwerpers moeten zich eens te meer realiseren dat de kern van hun vak de analyse is, de kritische beschouwing.
Dan mag een ontwerp, dat nooit af is, altijd nog niet, idealistisch heten.
> hello! • hold your mousebutton to dive deeper into the content, use the alt-button if you wish to copy text.
> loading.. please wait.
R